Het barbecueseizoen staat weer voor de deur en dit jaar is er een duidelijke winnaar als het gaat om trends. De plancha, die hete bakplaat uit Zuid-Europa, verovert Nederland stormenderhand. En eerlijk? We snappen precies waarom.
Wat is een plancha eigenlijk?
Voor wie het nog niet kent: een plancha is een dikke, vlakke metalen plaat die je verhit tot zo'n 300 tot 350 graden. Het woord komt uit het Spaans en betekent simpelweg 'hete plaat'. In landen als Spanje en Frankrijk gebruiken ze dit al jaren, maar nu slaat de plancha ook bij ons aan. Je kunt het zien als een soort bakplaat op steroiden, perfect voor alles van vlees en vis tot groenten en zelfs fruit.
Het grote verschil met een traditionele barbecue? Er is geen open vlam. Je voedsel ligt direct op die gloeiend hete plaat, waardoor je een fantastische searing krijgt zonder dat er vet in de kolen drupt. Geen vetbranden, geen rookwolken in het gezicht van je buurman. Wel al die heerlijke roostersmaak.
Waarom juist nu zo populair?
Volgens recente marktcijfers is de plancha het snelst groeiende barbecueproduct in Nederland. En daar zijn een paar goede redenen voor:
- Veelzijdigheid - Op een plancha kun je letterlijk alles bereiden. Van een malse entrecote tot gamba's, van courgette tot ananas. Alles wat je in een pan kunt bakken, kan op de plancha, maar dan met veel meer smaak.
- Gezelligheid - Doordat de plaat zo groot is, kan iedereen meedoen. Je staat met z'n allen rond de plancha, ieder grilt zijn eigen stukje vlees of groente. Dat is toch veel leuker dan die ene persoon die achter de barbecue staat te zweten?
- Gezonder - Geen vetbranden betekent minder schadelijke stoffen. Het voedsel kookt niet in zijn eigen vet, maar wordt snel dichtgeschroeid op de hete plaat.
- Makkelijk schoonmaken - Even een spatel erover terwijl de plaat nog warm is, een beetje olie, klaar. Vergelijk dat maar eens met het schrobben van een grillrooster.
Zo begin je met plancha grillen
Overtuigd? Mooi. Hier zijn een paar tips om meteen goed van start te gaan.
Kies het juiste materiaal. Plancha's komen in gietijzer, geemailleerd staal en RVS. Gietijzer houdt de warmte het beste vast en geeft de mooiste korst. RVS is makkelijker in onderhoud. Voor beginners is geemailleerd staal een fijne middenweg.
Voorverwarmen is alles. Geef je plancha minstens 10 tot 15 minuten de tijd om op temperatuur te komen. Test het door een paar druppels water op de plaat te sprenkelen. Dansen ze vrolijk over het oppervlak? Dan ben je klaar om te grillen.
Werk in batches. De verleiding is groot om de hele plaat vol te gooien, maar doe dat niet. Te veel voedsel tegelijk laat de temperatuur zakken en dan stoom je in plaats van grillen. Geef elk stuk ruimte en je wordt beloond met die perfecte karamelisatie.
Gebruik de juiste olie. Kies voor een olie met een hoog rookpunt, zoals druivenpitolie of avocado-olie. Olijfolie is lekker, maar gaat roken bij die hoge temperaturen. Een dun laagje olie op de plancha is genoeg.
De lekkerste recepten voor beginners
Wil je meteen indruk maken op je gasten? Begin met deze drie gerechten:
- Gamba's met knoflook en peterselie - Twee minuten per kant op een gloeiend hete plancha. Bestrooi met grof zeezout, versgeperste citroen en fijngehakte peterselie. Simpel, spectaculair.
- Entrecote met chimichurri - Dep het vlees droog, bestrooi met peper en zout, en leg het op de heetste plek van de plancha. Drie tot vier minuten per kant voor medium-rare. Serveer met zelfgemaakte chimichurri van peterselie, oregano, knoflook, rode wijnazijn en olijfolie.
- Gegrilde groenten met za'atar - Snijd courgette, paprika en aubergine in plakken. Bestrijk met olie, grill tot ze mooie strepen hebben, en bestrooi met za'atar en een scheut citroensap. Vegetariers en vleeseters zijn er allebei dol op.
Onderhoud van je plancha
Een plancha onderhouden is simpeler dan je denkt, maar je moet het wel doen. Direct na het grillen, terwijl de plaat nog warm is, schraapt je alle etensresten eraf met een platte spatel. Giet er een klein beetje water op om hardnekkige resten los te weken. De stoom doet het werk voor je.
Als de plaat schoon is, breng je een dun laagje olie aan met een stuk keukenpapier. Dit beschermt tegen roest en houdt het oppervlak mooi. Bewaar je plancha op een droge plek en leg er eventueel een deksel of doek overheen.
Combineer het met je bestaande BBQ
Het mooie is dat je geen afscheid hoeft te nemen van je vertrouwde kamado of gasbarbecue. Veel plancha's zijn los te koop en passen op bestaande barbecues. Zo heb je het beste van twee werelden. Langzaam smoken op de kamado terwijl je groenten en zeevruchten op de plancha doet. Dat is pas een feestje.
Dit barbecueseizoen draait om meer dan alleen een stuk vlees op het rooster gooien. De plancha brengt finesse, gezelligheid en veelzijdigheid naar je tuin. En als je er eenmaal mee begonnen bent, wil je niet meer terug. Geloof ons maar.